1. Hazırlık
- Aşı soğuk zincirinde saklanmalı, son kullanma tarihi geçmemiş olmalı.
- Kuş stresli veya hasta olmamalı. Hasta kuşlar aşıyı tolere edemez.
- Eller temiz olmalı, gerekirse eldiven kullanılabilir.
2. Kuşu tutma
- Bir el göğüs ve kanatlarını hafifçe sabitlemek için kullanılır.
- Diğer el boyun altına ulaşacak şekilde serbest olmalı.
Ama dikkat: çok sıkı tutmak kuşu strese sokar ve yaralanmasına neden olabilir.
3. Aşının uygulanması
- İğne, boyun derisi altına (subkutan) girer, genellikle 0,5–1 cm kadar.
- Deriyi hafifçe kaldırıp, iğneyi altına sok.
- Aşıyı yavaşça enjekte et.
Bu yöntem, ilacın hızlı emilmesini ve kuşun kolay tolere etmesini sağlar.
4. Sonrası
- Kuşu sakin bir kafese koy, stresini azalt.
- Aşı yerinde hafif şişlik veya kızarıklık normaldir; birkaç saat içinde geçer.
- Aşıdan sonra 24–48 saat gözlem önemlidir.
- Kusma, aşırı halsizlik, nefes darlığı olursa veteriner çağır.
⚠️ Önemli Notlar
- Her kuşun yaşı ve sağlık durumu aşı programını etkiler.
- Aynı anda birden fazla aşı yaparken veteriner önerisi şarttır.
- Genç kuşlarda, ilk aşıdan sonra takviye aşılar (booster) gerekebilir.
- Aşılar yaşa ve hastalık riskine göre uygulanır.
- Bazı aşılar tek doz, bazıları tekrarlayan (booster) doz gerektirir.
- Her zaman veteriner kontrolü ve yerel hastalık durumuna göre planlama önemlidir.
🐦 GÜVERCİN AŞI PROGRAMI (Genel Rehber)
| Yaş / Zaman | Aşı Adı | Notlar / Tekrarlama |
|---|---|---|
| Yavru 4–6 hafta | Paramyxovirus (PMV / NDV) | İlk doz, 2–3 hafta sonra booster yapılabilir |
| Yavru 4–6 hafta | Salmonella (Paratifo) | İlk doz, veterinerin önerdiği dozda tekrarlanır |
| Yavru 6–8 hafta | Koksidiyoz önleyici (oral) | Sürekli uygulama yerine belirli dönemlerde kullanılır |
| Yavru 8–10 hafta | PMV Booster (eğer risk yüksekse) | Dayanıklılık için önerilir |
| Genç 12 hafta | PMV / Salmonella tekrarı | Sürü bağışıklığını güçlendirmek için |
| Yetişkin (her yıl) | PMV / Salmonella tekrarı | Sürüyü korumak için yıllık tekrarlanır |
🔹 Ek Öneriler
- Karma aşı yerine tek tek uygulanması genellikle daha güvenlidir.
- Aşılar stresli dönemlerde, soğuk veya hasta kuşlara uygulanmamalıdır.
- Kümeste temizlik ve karantina aşı kadar önemlidir.
üvercinlerde aşılama yapılmadığında olabilecekler temelde iki ana kategoriye ayrılabilir: hastalığa duyarlılık ve sürü sağlığı riski.
1️⃣ Bireysel Kuş Sağlığı
Aşısız bir kuş:
- Paramyxovirus, Salmonella veya Adeno gibi yaygın hastalıklara karşı savunmasızdır.
- Hastalanırsa belirtiler daha şiddetli ve ölüm riski yüksek olur.
- Örneğin genç kuşlarda Paramyxovirus enfeksiyonu çoğunlukla ölüme neden olur.
- Bağışıklığı olmadığı için hastalığı hafif atlatma şansı çok düşüktür.
2️⃣ Sürü Sağlığı
Bir kuş sürüye katıldığında:
- Aşısız kuş hastalığı kümeye taşıyabilir.
- Sürüdeki diğer kuşlar da risk altında olur, toplu kayıplar yaşanabilir.
- Hastalık hızla yayılır, özellikle genç kuşlarda ölüm oranı yüksek olur.
3️⃣ Ek Riskler
- Stres, kötü beslenme veya kötü çevre koşulları, aşısız kuşu daha çabuk hastalandırır.
- Aşılı kuşlar bile aşının tek başına yeterli olmadığı durumlarda (ör. çok yüksek virüs yükü) hasta olabilir, ama ölüm oranı düşüktür.
✅ Özet
- Aşı bireysel koruma sağlar → kuş daha güçlü bağışıklıkla hastalığı atlatır.
- Aşı sürü koruması sağlar → salgın riskini azaltır.
- Aşılama yapılmazsa: hem bireysel hem sürü sağlığı ciddi risk altında olur; özellikle genç kuşlar hızla ölebilir.
1️⃣ Paramyxovirus (PMV / New Castle)
- Hastalık: Güvercinlerde baş sallama, denge kaybı, ishal, ani ölümler
- Aşı etkisi:
- Hastalığa karşı bağışıklık sağlar
- Kuş hastalığı hafif atlatır veya hiç hasta olmaz
- Sürüde salgın riskini azaltır % 100 KORUMA SAĞLAR
2️⃣ Salmonella / Paratifo
- Hastalık: İshal, kilo kaybı, eklem şişliği, yavrularda ölüm
- Aşı etkisi:
- Bakteriye karşı bağışıklık oluşturur
- Enfeksiyonun şiddetini azaltır
- Sürü sağlığını korur
- GENEL TEDAVİ HASTALIKTA ANTİBİYOTİK GEREKTİRİR.
3️⃣ Adeno virüs / Adeno-Coli sendromu
- Not: Adeno virüsüne doğrudan etkili bir aşı çok yaygın değil, bazı bölgelerde geliştirilen aşılar mevcut
- Amaç: Eşlik eden bakteriyel enfeksiyonların riskini azaltmak
- GENEL TEDAVİ HASTALIKTA ANTİBİYOTİK GEREKTİRİR.
4️⃣ Koksidiyoz (protozoon parazit)
- Hastalık: Bağırsak paraziti → ishal, zayıflama, yavru kaybı
- Aşı yerine genellikle: Koruyucu ilaç (oral koksidiyostat) kullanılır
- Amaç: Bağırsak parazit yükünü kontrol altına almak
- GENEL TEDAVİ HASTALIKTA ANTİBİYOTİK GEREKTİRİR.
🔹 Özet
- Güvercin aşıları, en ölümcül ve sürüye hızlı yayılan hastalıklara karşı bağışıklık sağlar.
- Aşı olmayan kuş hem bireysel risk altında olur hem de sürüde salgına yol açabilir.
- Bazı hastalıklar (koksidiyoz, Adeno) için doğrudan aşı yok, ilaç ve hijyenle korunmak gerekir.
