Güvercinlerde Salmonella Sallabaş nedir?

Güvercinlerde “sallabaş”, halk arasında kullanılan bir terimdir ve güvercinin başını istemsiz şekilde sağa–sola veya yukarı–aşağı sallaması ile görülen bir sinir sistemi belirtisini ifade eder. Bir hastalığın adı değil, belirtidir.

En sık nedenleri

1. Paramyxovirus (PMV-1) – en yaygın neden
   • Halk arasında en çok “sallabaş hastalığı” denince kastedilen budur.
   • Sinir sistemini etkiler.
2. Trikomonas (ağız peyniri)
   • İleri vakalarda sinirlere baskı yaparak baş eğilmesine yol açabilir.
3. Vitamin eksiklikleri (özellikle B vitamini)
4. Beyin travması veya zehirlenmeler
5. İç parazitler veya ağır enfeksiyonlar (daha nadir)

Belirtiler

• Başın sürekli sallanması veya yana eğilmesi
• Denge kaybı, ters dönme
• Uçamama
• Yeşil, sulu ishal (özellikle PMV’de)
• Yem ve suyu bulmakta zorlanma

Bulaşıcı mı?

• PMV çok bulaşıcıdır.
  Dışkı, ortak suluklar, yemlikler ve hasta kuşlarla temasla yayılır.

Tedavisi var mı?

• Paramyxovirus’un kesin bir tedavisi yoktur.
  • Destekleyici bakım yapılır (vitamin, temiz ortam, izolasyon).
  • Bazı kuşlar yaşar ama kalıcı sallabaş kalabilir.
• Diğer nedenlerde (vitamin eksikliği, trikomonas vb.) nedene yönelik tedaviyle iyileşme mümkündür.

Korunma

• Aşılama (PMV aşısı)
• Yeni gelen kuşları karantinaya almak
• Suluk ve yemlikleri sık temizlemek
• Hasta kuşları hemen ayırmak

Güvercinlerin kafayı döndürmesi (yana eğmesi veya kendi etrafında çevirmesi) normal bir davranış değildir; genellikle sinir sistemiyle ilgili bir sorun olduğunu gösterir.

En yaygın nedenler

1. Paramyxovirus (PMV-1)
   • En sık görülen nedendir.
   • Kafa yana döner, kuş bazen kendi etrafında döner.
   • Denge kaybı, uçamama, yeşil ishal eşlik edebilir.
2. Orta–iç kulak enfeksiyonları
   • Denge merkezini etkiler.
   • Baş tek tarafa eğik kalabilir.
3. Trikomonas (ağız peyniri)
   • İlerlemiş vakalarda sinirlere baskı yapar.
4. Vitamin B1, B6, B12 eksikliği
   • Sinir hasarı yapabilir.
   • Genelde ani beslenme bozukluklarından sonra görülür.
5. Kafa travması
   • Çarpma, düşme sonrası oluşabilir.
6. Zehirlenme
   • İlaç, böcek ilacı, ağır metal teması.

Ne yapılmalı?

• Hasta kuşu hemen ayır (karantina).
• Temiz, sakin ve sıcak bir ortam sağla.
• B kompleks vitamin desteği ver (ilk 5–7 gün).
• Ağız içinde sarı–beyaz peynirsi plak var mı kontrol et.
• Sulukları her gün yıka.

Önemli

• Eğer sebep PMV ise, tamamen düzelmeyebilir ama destekle yaşayabilir.
• Diğer nedenlerde erken müdahale ile iyileşme mümkündür.