“Sallabaş” güvercinlerde tek bir hastalık değil, bir belirtidir.
Kuşun başını sallaması, yana çevirmesi, denge kaybı yaşaması aşağıdaki hastalıklardan biri nedeniyle olabilir:
- Paramyxovirus (PMV / New Castle benzeri) → En sık neden
- Salmonella (paratifo) – beyne yerleştiğinde
- B vitamin eksikliği
- Toksik yem / zehirlenme
- Darbe / kafa travması
Bu yüzden tedavi, sallabaşa neyin sebep olduğuna göre değişir.
Aşağıda genel klinik yaklaşım ve evde yapılabilecek güvenli destekler vardır (doz yazmıyorum; veteriner kontrolü gerekir).
🩺 1) PMV (Paramyxo) Kaynaklı Sallabaş
En sık sebeptir.
Virüsün kesin tedavisi yoktur, ancak destekle kuş iyileşebilir.
Tedavi:
- Antibiyotik verilmez → virüse etkisi olmaz
- Vitamin B kompleksi → sinir iyileşmesini hızlandırır
- Elektrolit ve glikoz → su kaybını önler
- Probiyotik → bağırsak düzeni
Destek:
- Kuşu dar alanlı bir kutuya koy (dengesizlikle kendini yaralamasın)
- Yem bulmakta zorlanıyorsa elle besleme gerekebilir
- İyileşme süreci 1–4 hafta sürebilir; bazı kuşlarda hafif sallantı kalabilir
🩺 2) Salmonella (Paratifo) Kaynaklı Sallabaş
Salmonella beyin ve eklemlere yerleştiğinde sallabaş yapar.
Tedavi:
- Veterinerin belirleyeceği antibiyotik tedavisi (ör. amoxicillin, enrofloxacin vb.)
- B-kompleks vitamin
- Probiyotik
Belirtiler:
- Kanat düşürme
- Eklem şişlikleri
- İshalle birlikte kilo kaybı
Tedavi edilmezse kalıcı sinir hasarı olabilir.
🩺 3) B Vitamini Eksikliği
Sinir sistemi bozukluğu yapar → baş sallama, dengesizlik.
Tedavi:
- B-kompleks vitamin (özellikle B1, B6, B12)
- 5–10 gün destek genelde belirgin düzelme sağlar
🩺 4) Travma Kaynaklı Sallabaş
Kafaya çarpma veya darbe sonrası görülebilir.
Tedavi:
- Kuşu karanlık ve sakin bir yere almak
- B vitamini
- Gerekirse veterinerde anti-inflamatuar uygulama
🧹 5) Zehirlenme / Bozuk Yem
Bozulmuş yem veya toksik madde sinirsel belirtiler yapabilir.
Tedavi:
- Tüm yemi değiştir
- Temiz su, elektrolit
- B vitamin desteği
🔍 Önce Sebebi Belirlemek Neden Önemli?
Çünkü:
- PMV’ye antibiyotik verilmez → işe yaramaz
- Salmonella ise antibiyotik zorunludur
- Vitamin eksikliği ise antibiyotik gereksizdir
🚨 Acil Veteriner Gereken Durumlar
- Kuş başını arkaya atıyor veya kontrolsüz dönüyor
- Yem yemiyor, hızla zayıflıyor
- Birden fazla kuş aynı belirtiyi gösteriyorsa
- İshal + sallabaş birlikte görülüyorsa
İstersen Şunu Yapabilirim:
Kuşun belirtilerini anlatırsan (ishal var mı, kuş ne kadar süredir sallanıyor, kaç kuş hasta oldu, aşı durumu nedir),